انواع فلزات مورد استفاده در ساخت جواهرات دست ساز
از دوران باستان جواهرسازان از فلزات متنوعی برای خلق آثار هنری خود استفاده می کردند. با گذشت زمان اگرچه آلیاژها و فلزات جدید مانند تیتانیوم و فولاد ضد زنگ محبوبیت زیادی بدست آورده اند اما طلا، نقره و پلاتین همچنان جایگاه ویژهای در صنعت جواهرسازی دارند و به عنوان فلزات گرانبها شناخته میشوند.
فلزات نجیب چیست؟
فلزات نجیب از نظر شیمیایی مقاومت بالایی در برابر اکسیداسیون و خوردگی دارند. این ویژگیها همراه با چکشخواری بالا آنها را به گزینهای ایدهآل برای ساخت جواهرات تبدیل کرده است. برخی از فلزات نجیب عبارتند از:
- طلا
- نقره
- پلاتین
- رودیوم
- پالادیوم
این فلزات علاوه بر مقاومت بالا، کمیاب هستند و ارزش اقتصادی بالایی دارند. همچنین در بسیاری از فرهنگها به دلیل درخشش و زیبایی خاص از جایگاه ویژهای برخوردارند.
1. طلا
طلا از دیرباز به دلیل زیبایی و خواص منحصر به فردش توجه انسانها را به خود جلب کرده است. این فلز نرم و انعطافپذیر بوده و هیچگاه کدر نمیشود. طلا به راحتی ذوب شده و میتوان از اشیای قدیمی آن برای ساخت جواهرات جدید استفاده کرد.
• آلیاژهای طلا
طلا به تنهایی نرم است و برای استفاده در جواهرات با فلزات دیگر مانند نقره، مس، نیکل و تیتانیوم ترکیب میشود. این آلیاژها علاوه بر افزایش مقاومت باعث تنوع رنگی نیز میشوند.

• رنگ طلا
رنگ طلا بسته به نوع فلزات آلیاژ شده تغییر میکند:
- طلای زرد: ترکیب طلا با مس و نقره
- طلای سفید: افزودن نیکل یا پالادیوم
- طلای رزگلد: ترکیب طلا با مس

• طلا در تاریخ
طلا از میلیاردها سال پیش از طریق شهابسنگها به زمین آمده است. در طول تاریخ طلا نماد ثروت و قدرت بوده و همچنین به عنوان یکی از باارزشترین فلزات در صنعت جواهرسازی باقی مانده است.
2. نقره
نقره فلزی با درخشش خاص و قیمت مناسبتر از طلا، یکی دیگر از فلزات محبوب در جواهرسازی است. این فلز از دیرباز برای ساخت جواهرات و همچنین در مبادلات اقتصادی مورد استفاده قرار می گرفته است.
ویژگیها و معایب
مزایا: درخشندگی بالا و قابلیت فرمدهی خوب.
معایب: نقره با گذشت زمان کدر میشود. این واکنش به دلیل وجود ترکیبات گوگرد در هوا رخ میدهد. با این حال میتوان با استفاده از روشهای ساده نقره را به حالت اولیه بازگرداند.
آلیاژهای نقره
مانند طلا، نقره نیز نرم است و برای افزایش دوام با فلزات دیگر آلیاژ میشود. نقره استرلینگ (Sterling Silver) که شامل 92.5٪ نقره خالص و 7.5٪ مس است، یکی از معروفترین آلیاژهاست.

3. پلاتین
پلاتین فلزی کمیابتر و گرانتر از طلا است که به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی و لکهدار شدن به عنوان یک انتخاب لوکس در جواهرسازی شناخته میشود.
تاریخچه استفاده از پلاتین
استفاده از پلاتین به 700 سال قبل از میلاد بازمیگردد. در ابتدا این فلز به دلیل دشواری در تصفیه کمتر مورد استفاده قرار میگرفت اما با پیشرفت فناوری در قرن 18، پلاتین جایگاه ویژهای در جواهرسازی یافت و به نماد ثروت تبدیل شد.
ویژگیهای پلاتین
- چگالی بالا و مقاومت فوقالعاده
- مناسب برای جواهرات روزمره به دلیل دوام بالا
- عدم ایجاد حساسیت پوستی
نتیجهگیری
شناخت فلزات مختلف و ویژگیهای آنها برای طراحی جواهرات دستساز اهمیت زیادی دارد. انتخاب فلز مناسب میتواند به خلق جواهراتی منحصربهفرد و ماندگار کمک کند. در آکادمی اگنس، تلاش میکنیم با آموزش این مفاهیم شما را در مسیر طراحی جواهرات خاص و باکیفیت همراهی کنیم.